Balder1Wie begraafplaats De Iepenhof bezoekt, loopt letterlijk door de geschiedenis van Haarlemmermeer. Geïnteresseerden zouden aan de hand van de familienamen op de graven een prachtige geschiedenis kunnen schrijven. Dit is deel 15: Jan Balder.

Het is inmiddels 57 jaar geleden dat de buurtschap Rijk ten prooi viel aan de expansiedrift van de luchthaven Schiphol. Omdat de Kaagbaan werd aangelegd, moest iedereen opkrassen. De Rijkse kwestie is breed uitgemeten in het cultuurhistorisch magazine Meer-Historie en het loont de moeite om die oude exemplaren eens op te zoeken. Een bekende naam in Hoofddorp en omgeving is die van Balder. Pieter Balder (1850-1930) vestigde zich in 1872 als turfboer in Hoofddorp. Hij woonde aan de Dorpsweg (tegenwoordig Draverslaan). Jan Balder werd geboren op 25 mei 1881 en was het oudste kind van Pieter en diens vrouw Guurtje Roos.  Na het meehelpen van turfsteken in onder andere de Zuider Akerpolder, kreeg Jan in 1902 op 21-jarige leeftijd een vaste aanstelling als brievenbesteller in Hoofddorp. Tien jaar later accepteerde hij de functie van hulppostkantoorhouder in de buurtschap Rijk.
Over zijn functioneren als hulppostkantoorhouder is niet veel bekend. Wel was er aanvankelijk veel tegenwerking onder de lokale bevolking omdat Balder iemand van buiten de hechte buurtgemeenschap van Rijk was.  Maar het postkantoor vervulde wel een belangrijke sociale functie. Van de kinderen die op school les hadden van bovenmeester Nieuwenburg werd er iedere dag een op uit gestuurd om de krant op te halen bij het postkantoor van Balder. Heen en terug van en naar school was ongeveer twee kilometer lopen. Mevrouw Balder (Gerdina Johanna Beversluis, 10 juni 1888 – 8 mei 1964) had soms medelijden met de kinderen als het slecht weer was. Zij kregen dan een balletje waar je heerlijk op kon zuigen. Daarvoor wilde je wel de krant ophalen. Andere leerkrachten op de school durfden het niet aan om kinderen er op uit te sturen voor de krant. Maar ja, Nieuwenburg was de bovenmeester…
Ook was er voor het postkantoor een halteplaats van de zogeheten kerkauto, een service van leden voor leden van de Ned.herv. kerk in Rijk. De kerkauto was een vrachtauto die op zaterdagmiddag grondig werd schoon gespoten en voorzien van hoge schutten op de laadbak en zo klaargemaakt voor personenvervoer naar de kerk, 3 kilometer verderop. Het echtpaar Balder had ook een werkster in dienst: mevrouw Nel Bos- Van der Weele. Zij lieten zich in 1955 portretteren voor het postkantoor/woonhuis. In 1960 werd Rijk als bekend gesloopt en was de bevolking naar elders vertrokken.
Jan Balder overleed op 21 augustus 1962 in Hoofddorp, hij was toen 81 jaar oud. In het graf liggen ook zijn vrouw, zoon Dirk (1920-1953) en zoon Jan Balder (1931-2014).

Tekst en beeld: Marcel Harlaar
Artikel gepubliceerd in Het Witte Weekblad -editie Hoofddorp