IMG_2337Wie begraafplaats De Iepenhof in Hoofddorp bezoekt, loopt letterlijk door de geschiedenis van Haarlemmermeer. Geïnteresseerden zouden aan de hand van de familienamen op de graven een prachtige geschiedenis kunnen schrijven. Dit is deel 8 in de serie met bijzondere graven: Matthijs Ouwerkerk.

In het boek ‘Straatnamen in Haarlemmermeer’ van Pieter Bandstra lees ik dat Thijs Ouwerkerk werkzaam was op het postkantoor van Hoofddorp. Hij kreeg op jonge leeftijd tuberculose en moest daarom, zoals toen gebruikelijk was, in een houten tent in de buitenlucht slapen. Doordat hij deze ziekte had mocht hij echter wel een een radiotoestel in zijn bezit hebben. Zodoende was hij in de gelegenheid om Radio Oranje te ontvangen, nieuwsbulletins te maken en te verspreiden onder de mensen van het verzet in Hoofddorp. De benodigdheden daarvoor werden hem verstrekt door een groot lokaal bedrijf – onduidelijk is welk bedrijf dit was. Thijs is 28 jaar geworden. Hij werd geboren op 27 september 1917 en overleed op 9 december 1945, een paar maanden na de Bevrijding, als gevolg van een ziekte. Het zal niemand verbazen dat er een straat in de Verzetswijk naar hem is vernoemd.
Opvallend aan het graf is ook de naam Annie Ouwerkerk die op vijfjarige leeftijd kort voor de aanvang van de Tweede Wereldoorlog om het leven kwam door een ongeluk. Een Bijbelse verwijzing, naar Handelingen 2:39, staat midden op de steen: “Want u komt de belofte toe, en uw kinderen, en allen, die daar verre zijn, zo velen als er de Heere, onze God, toe roepen zal.” Een duiding die waarschijnlijk in het leven van het kind of dat van de ouders gezocht moet worden, maar waarover ik niks kon terugvinden.
Verder is op de grafdekking nog een steen te vinden ter nagedachtenis aan Arie Ouwerkerk die in 1921 werd geboren en op 79-jarige leeftijd overleed. De palmtak die veelvuldig op de grafstenen op de Iepenhof terug te vinden is, is het attribuut van de godin van de overwinning: Victoria. Het symboliseert de overwinning op de dood. Atleten kregen een palmtak na een overwinning, de christenen namen het symbool over als teken voor de gestorvenen, in het bijzonder de martelaren. In de katholieke liturgie verwijst de palmtak naar de intocht van Jezus in Jeruzalem. Een duif met en palmtak verwijst naar vrede. De palmboom en de palmtak verwijzen in het algemeen naar vrede en overwinning. En de familie Ouwerkerk is op meerdere manieren verbonden aan de inzet voor de vrede.
De naam Ouwerkerk roept bij de huidige inwoners van Hoofddorp beelden op van de kunstenaar Frans Ouwerkerk. De oom van Frans, Piet(er), was eveneens een verzetsheld. Pieter Ouwerkerk liet het leven in de strijd tegen de Duitsers en ligt begraven op de Eerebegraafplaats in Overveen. De portretten van Pieter en Matthijs hingen onlangs nog op een tentoonstelling in de passage van het cultuurgebouw. Van met name Pieter springt het portret in het oog omdat hij een ‘Hitlersnorretje’ had. Neef Frans legde postuum aan het Haarlems Dagblad uit dat zijn oom geen nazisympathieën had: ‘Hij gaf zich soms uit voor Duitser, bijvoorbeeld wanneer hij op zijn motor, in zijn Duitse pak, langs controleposten wilde snellen. Hij infiltreerde ook. En die snor hielp daarbij. Dat hij uiteindelijk in december 1944 werd gefusilleerd langs de provinciale weg in Uitgeest, kwam doordat hij was verraden. Een medeverzetsstrijder die onder hem werkte bij grasdrogerij Veevita was flink doorgeslagen nadat hij was opgepakt. Die heeft echt het hele zaakje daar verlinkt. Toen oom Piet werd omgebracht, was hij 31 jaar en hij was getrouwd met Alie Groen.’

Tekst en foto: Marcel HarlaarGepubliceerd in Het Witte Weekblad – editie Hoofddorp